Wieś Będlino (niem. Neuhof) jest to wieś o typie ulicówki. Przy wjeździe od strony Wierzchowa znajduje się zdziczały park. Park wiejski o wielkości ok. 0,08 ha utworzony pod koniec XIX wieku lub na początku XX wieku. Autor nie jest znany. Pierwotnie ten park miał większą wielkość, jednak zachował się tylko jego niewielki fragment. Park ten zapewne był częścią niewielkiego założenia dworskiego. Na początku XX wieku znajdował się w Będlinie, oprócz Nadleśnictwa, niewielki majątek.

Na terenie wsi Będlino znajduje się również dawny cmentarz ewangelicki z połowy XIX wieku o powierzchni ogólnej 0,06 ha. Zlokalizowany przy zachodniej części wsi przy drodze z Wierzchowa na początku zabudowań. Na terenie cmentarza znajduje się m.in. 12 mogił z 1 połowy XX wieku (z przed 1945 roku) a najstarsze istniejące nagrobki pochodzą z roku 1859.

Pod koniec XIX w. reforma systemu oświatowego wprowadziła obowiązek budowy na wsiach szkół szkolnictwa podstawowego, w Będlinie mieściły się dwie tego typu placówki. Podczas II wojny światowej przez wieś przebiegały walki o Wał Pomorski.

Pierwsze wzmianki o wsi Nowe Laski znaleziono w księgach ziemskich z 1507 roku, z których wynika że wieś była własnością rodziny Wedlów do 1536 roku. W dokumentach z czasów wojny szwedzkiej widnieje informacja, że w XVII w. również w Nowych Laskach stacjonowały wojska pod wodzą Stefana Czarneckiego, które pomagały także miejscowej ludności przy pracach polowych jak np. żniwach.

Na początku XIX wieku, po reformach administracyjnych Państwa Pruskiego, powiat drawski został przyłączony do Prowincji Pomorskiej i Retencji Koszalińskiej. Po roku 1945, całe Pomorze, po wschodniej stronie Odry, przyłączone zostało do Polski. Wówczas nastąpiły znaczące zmiany na pomorskiej wsi. W Nowych Laskach dokonano parcelacji niektórych majątków ziemskich, zmieniła się struktura gospodarstw rolnych na korzyść wielkochłopskich, rozpoczęto korzystne dla rolników kredytowanie działalności gospodarczej, powstały na terenie powiatu drawskiego pierwsze spółki wodne, rozpoczęto prace melioracyjne i zaczęto wprowadzać pierwsze maszyny rolnicze. W Nowych Laskach nastąpił również szybki wzrost produkcji zbóż, rolnicy zaczęli specjalizować się w produkcji ziemniaków, hodowli świń i materiału zarodowego.

od koniec XIX w. reforma systemu oświatowego wprowadziła obowiązek budowy na wsiach szkół szkolnictwa podstawowego, w Nowych Laskach szkoła była prowadzona przez dwóch nauczycieli. Podczas II wojny światowej przez wieś przebiegały walki o Wał Pomorski.

Na podstawie dotychczasowych odkryć archeologicznych, początków wsi Osiek Drawski (niem. Wutzig) można doszukiwać się już w epoce kamienia (świadczą o tym liczne wykopaliska z tego okresu - misy gliniane, sprzęt kultury łużyckiej). Jest to miejscowość o słowiańskim pochodzeniu, powstała na prawie magdeburskim około 1300 roku. W źródłach wspomina się ją po raz pierwszy w 1333 roku jako "Wotzick", w Księgach Ziemskich w 1337 roku zapisano ją jako posiadłość rodziny von Wedel. 14 marca 1499 roku została nadana w lenno pomorskiej rodzinie von Borek.

Osiek Drawski już na początku XIII wieku był już znacząco dużą wsią. Znajdowały się tu: cegielnia, młyn, torfownia i leśniczówka oraz zakład zajmujący się produkcją gwoździ. W 1657r. wieś zaliczana była do dużych miejscowości, składała się z 24 gospodarstw rolnych oraz dużego majątku ziemskiego. Data ta to również czas wojen polsko - szwedzkich i częstego przemarszu różnych formacji wojskowych, które grabiły wszystko co było im przydatne podczas wojny. Na terenie obecnych miejscowości: Wierzchowo, Wielboki, Bonin, Żabin, Żabinek, Borujsko, Radomyśl, Nowe Laski, Będlino, Sośnica, Świerczyna, Otrzep, Psie Głowy a także Osiek Drawski stacjonowały wojska polskie wraz z czambułami tatarskimi pod dowództwem Stefana Czarneckiego. W okresie tym, Osiek, jak i większość miejscowości gminy, został poważnie zniszczony, spłonął m.in. kościół, który znajdował się na obecnym miejscu. Budowę nowego (obecnego p.w. Św. Antoniego) kościoła podjęto w roku 1663 a w roku 1691 dobudowano drewnianą wieżę kościoła. Philip von Borck ufundował dla kościoła dzwon wykonany z brązu pochodzący z 1660 r., który odlano w Zakładzie Ludwisarskim M. Conrada Schella w Kołobrzegu (znajduje się on w kościele do dziś).

Od 1750 roku właścicielem Osieka został Otto von Bonin. W latach kolejnych wieś miała wielu kolejnych właścicieli:

• od 1800 - Wilhelm von Jargow,
• od 1807 Major bei Wollin,
• od 1837 Parafia Czaplinek.

W 1838 roku majątek kupił Wilhelm von Flatow, jego syn Ferdynand w 1847 roku w Osieku napisał operę -"MARTA". Kolejni właściciele majątku to Juliusz Grieben von Klot - Trautvetter a następnie Guenther Grüneisenem, który kupił majątek za 211 300 talarów. Wieś liczyła wówczas 14 gospodarstw chłopskich i majątek ziemski. W 1884r. rozpoczęto budowę drogi utwardzonej na trasie Złocieniec - Mirosławiec. Latem 1884 roku wielki pożar we wsi zniszczył obory i stodoły majątku.

1 maja 1900 o godz. 10.21 na stację kolejową w Wutzig wjechała po raz pierwszy lokomotywa kolejowa ciągnąc za sobą wagony osobowe oraz pocztowy, witana serdecznie przez dzieci szkolne, mieszkańców i ówczesnego właściciela majątku Guentera. Trudne zimy lat 1900/1901 oraz 1902/1903 bardzo mocno nadwyrężyły gospodarkę wsi. W tym czasie wieś była zamieszkana przez 587 mieszkańców.

Od 1911 roku funkcjonuje w Osieku poza kuźnią i warsztatem ślusarskim, warsztat elektryczny, towarzystwo użytkowania maszyn, agencja pocztowa i telefoniczna. W 1927 wybudowano nową szkolę. W roku 1931 roku właściciel majątku uruchomił na terenie folwarku Bonin małą fabryczkę gwoździ, a w 1933r. powstał urząd pocztowy. W 1938r. w Osieku rozpoczęła działalność szkoła dla dzieci niepełnosprawnych.

W marcu 1945 r. nie zanotowano większych walk o tą miejscowość. Niemniej należy wspomnieć, że w dniach 3 i 4 marca w Osieku walczyli żołnierze 2 Dywizji Piechoty im. H. Dąbrowskiego, 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte i 13 pułku artylerii pancernej. Dnia 4 marca Osiek Drawski został opanowany przez wojska polskie. W walkach o wieś wsławił się chor. Kazimierz Seretny. Pośmiertnie został odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Military. W północnej części wsi znajduje się pomnik poświęcony żołnierzom poległym w walce o miejscowość. Po przejściu frontu i wprowadzeniu administracji polskiej, wsi nadano nazwę Osiek Drawski a na terenie byłego majątku ziemskiego gdzie znajduje się zabytkowy, wielokondygnacyjny spichlerz, funkcjonowała Wojskowa Komendantura Armii Czerwonej. Później na terenie majątku ziemskiego powstało państwowe gospodarstwo rolne.

W połowie 1945r. spłonął zabytkowy pałac. W trakcie przejścia frontu ryglowy kościół i dom parafialny nie uległy zniszczeniu. Na początku XIX wieku, oprócz majątku, we wsi gospodarowało 12 chłopów, 5 ogrodników, 7 Budników i 18 osadników. Ponad to we wsi znajdowała się cegielnia, młyn, torfownia i leśniczówka. Wieś liczyła 231 mieszkańców i 39 domów. W ciągu XIX wieku wieś została znacznie rozbudowana.

Miejscowość Otrzep (niem. Friedrichshorst) to wieś sołecka oddalona ok. 10 km na południowy wschód od miejscowości Wierzchowo. Założona jest na planie regularnej ulicówki o układzie wschód - zachód przez osadników w drugiej połowie XVIII wieku /1765 r./ w okresie kolonizacji fryderycjańskiej. Charakteryzuje się zabudową zwartą, zlokalizowaną wzdłuż drogi wiejskiej, pochodzi głównie z końca XIX i początku XX wieku.

W południowo - wschodniej części wsi znajduje się dawny cmentarz ewangelicki z połowy XIX wieku o powierzchni ogólnej 0.85 ha.

Pod koniec XIX wieku reforma systemu oświatowego wprowadziła obowiązek budowy na wsiach szkół szkolnictwa podstawowego, w Otrzepie mieściła się jedna tego typu placówka. Podczas II wojny świtowej przez wieś przebiegały walki o Wał Pomorski.

Miejscowość Sośnica (niem. Herzberg ) jest wsią o typie ulicówki o układzie wschód - zachód. Została założona przez osadników w drugiej połowie XVIII wieku /1765 r./ w okresie kolonizacji fryderycjańskiej. Charakteryzuje się ona zabudową zwartą, zlokalizowaną wzdłuż drogi wiejskiej. Zabudowa miejscowości Sośnica pochodzi głównie z końca XIX i początku XX wieku.

W północno - zachodniej części wsi znajduje się duży plac z działką kościelną. Po północnej stronie kościoła usytuowane było założenie folwarczne, które zostało zniszczone w 1945 roku. Na północny - wschód za kościołem znajdował się cmentarz założony w drugiej połowie XVIII wieku.

Wiosną 1945 roku wojska polskie i Armia Czerwona wyrwały z mroków niewoli hitlerowskiej Ziemie Pomorza Zachodniego. Leżąca na ich terenie Świerczyna Drawska powróciła 2 marca 1945 roku do odradzającej się Polski.

Ziemie zachodnie zostały zasiedlone i zagospodarowane przez Polaków wywiezionych tu w czasie wojny na przymusowe roboty bądź przybyłych z przeludnionych i zniszczonych obszarów a także z poza granicy Polski.

Już w 1945 roku powstała szkoła, której organizatorką była pani Janina Ryłko. Szkoła miała swoją siedzibę w dawnej poniemieckiej szkole - obecnie jest tam Dom Nauczyciela. Była to szkoła czteroklasowa.

Do Świerczyny zawitało 3.000 osób w tym 300 kombatantów 1 Warszawskiej Dywizji Kawalerii i goście ze Związku Radzieckiego. Władze państwowe reprezentowali: wiceminister Kultury i Sztuki oraz szef Zarządu Ludowego Wojska Polskiego gen. dywizji. Odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci poległych ułanów w walkach o Świerczyna , Wielboki i Sośnicę. Tablicę ufundowało Kuratorium Okręgu Szkolnego z Koszalina.

Po otwarciu budynku szkoły nastąpił przemarsz zgromadzonych gości z orkiestrą do Wielobok. W Wielbokach odsłonięto drugą tablicę upamiętniającą walkę o Wielobok. Z tej okazji na polach PGR odbyły się zawody jeździeckie. Do Świerczyny przybyło w tym dniu wiele różnych ekip: filmowa, telewizyjna, radio i prasa.

Na tę uroczystość mieszkańcy Świerczyna dokonali porządku w swoich obejściach. Dzieci otrzymały nowe boisko, mieszkańcy Wielobok nową drogę do Świerczyny. Przyznano pieniądze na budowę gospody dla przybywających tu ułanów oraz turystów podążających szlakiem Wału Pomorskiego

Świerczyna - wieś sołecka w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Wierzchowo. W latach 1946-1954 Siedziba Gminy Świerczyna. Gmina Świerczyna powstała po II wojnie światowej na terenie Ziem Odzyskanych. 28.VI.1946 roku gmina jako jednostka administracyjna powiatu drawskiego weszła w skład nowo utworzonego województwa szczecińskiego. 6.VII.1950 roku gmina wraz z całym powiatem drawskim weszła w skład nowo utworzonego województwa koszalińskiego. Według stanu z 01.VII.1952 roku gmina składała się z 8 gromad: Dębniewice, Otrzep, Pławno, Psie Głowy, Sośnica, Studniczka, Świerczyna, Wielboki. Gmina została zniesiona 29.IX.1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.

Świerczyna położona jest 15 km na południowy wschód od Wierzchowa. Jest to wieś o słowiańskiej metryce, która została założona wg. R. Bernd"ta w średniowieczu, w samym czasie co Wierzchowo. Pierwsze jednak wzmianki dotyczące tej wsi pochodzą z 1641,1654 i 1662roku. W tym okresie we wsi znajdował się duży majątek ziemski, karczma i młyn, który na początku XIX wieku został przebudowany na młyn wodny. Oprócz folwarku w Świerczynie znajdowało się kilka wolnych gospodarstw, dom pastora oraz kuźnia.

Pod koniec XVIII wieku, oprócz folwarku, na terenie Świerczyna gospodarowało 13 chłopów, 5 zagrodników,22 osadników i 6 budników. Oprócz tego znajdowało się 13 wolnych gospodarstw, kuźnia, młyn i leśniczówka. Wieś liczyła 377 mieszkańców i 60 domów.

Z założenia dworskiego powstałego w XIX wieku, zlokalizowanego na północ od kościoła, przetrwał do dziś niewielki dworek i trzy ceglane budynki gospodarcze z 1 połowy XX wieku. Obecnie dworek, po przebudowie posiada formy skromniejsze niż przeciętna chałupa wiejska i został całkowicie pozbawiony cech zabytkowych.

Świerczyna jest to wieś o nietypowym planie ulicówki, bardzo oryginalnym. Przebiega ona owalnie wzdłuż brzegów centralnie położonego jeziorka. Charakteryzuje się zabudową zwarta o kalenicowo i szczytowo ustawionych domach względem ulicy. Zachowana zabudowa pochodzi z końca XIX wieku i początku XX wieku.

Na podstawie dotychczasowych odkryć archeologicznych, początków wsi Wielboki (niem. Fuhlbeck) można doszukiwać się już w epoce kamienia (świadczą o tym liczne wykopaliska z tego okresu - misy gliniane, sprzęt kultury łużyckiej). Niemniej jednak pierwsze zapisy historyczne, które mogą świadczyć o jej istnieniu, pochodzą dopiero z wieku XVII. Wzmianki o wsi można znaleźć w księgach ziemskich z 1618r. jak również w dokumentacji z wojny polsko - szwedzkiej (lata 1655 - 1660), kiedy to na terenie obecnych miejscowości: Wierzchowo, Osiek Drawski, Bonin, Żabin, Żabinek, Borujsko, Radomyśl, Nowe Laski, Będlino, Sośnica, Świerczyna, Otrzep, Psie Głowy a także Wielboki stacjonowały wojska polskie wraz z czambułami tatarskimi pod dowództwem Stefana Czarneckiego. Podczas wojny polsko - szwedzkiej Wielboki, jak większość pozostałych miejscowości gminy, uległy znacznemu zniszczeniu i wyludnieniu.

Jak wynika z zapisów historii, w latach 1763 - 1771, w centrum Wielboków wybudowany został pierwszy drewniany kościół im. Johannesa Adolphusa Scheeffrusa. Kościół ten został później zastąpiony dwukondygnacyjnym obiektem murowanym z przybudówką, o konstrukcji szkieletowej, wykonanym z cegły i kamienia. Kościół nie przetrwał jednak zmagań historii i na dzień dzisiejszy nie ma śladu po jego obecności. Próby jego bliższej lokalizacji można dokonać jedynie na podstawie dokumentów historycznych.

Wśród bardziej znaczących w historii Wielboków zdarzeń, było m.in. objęcie wsi rozpoczętą w 1896r. budową odcinka tzw. "małej kolei żelaznej". Kolej łączyła wówczas Wałcz z Wierzchowem, przebiegając właśnie przez teren Wielboków, Świerczyna, Sośnicy oraz Będlina.

Pod koniec wieku XIX obszar gminy został objęty reformą systemu oświatowego (zapoczątkowaną przez Herbarta, Komeńskiego i Pestalloziego), która wprowadził obowiązkowe szkolnictwo podstawowe. Reforma oświaty i wynikające z niej wzmożone tworzenie nowych szkół (na terenie Wielboków powstała tzw. jednoklasówka, w której nauczał jeden nauczyciel), pozwoliły na szybki wzrost poziomu nauczania na obszarze gminy.

W okresie II Wojny Światowej (rok 1945) teren całej gminy stał się miejscem zaciętych walk. Z Wielboków do Wierzchowa przebiegał wówczas pas umocnień Wału Pomorskiego. W lutym 1945r. rozpoczęły się walki polsko - niemieckie o przełamanie Wału, podczas których, silny atak niemiecki na Wielboki został odparty przez siły główne II pułku ułanów oraz XIV pułk piechoty. Kolejne próby zdobycia Wielboków przez Niemców, zakończyły się także niepowodzeniem. Podczas bohaterskiej walki, na terenie wsi, zginął dowódca II pułku ułanów ds. polityczno - wychowawczych por. Henryk Droździarz, odznaczony pośmiertnie Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. W roku 1965, podczas zjazdu kombatantów, na terenie Wielboków odsłonięty został pomnik poświecony pamięci poległym w 1945r. Pomnik został umieszczony w sąsiedztwie ruin nieznanych budowli, tuż koło przepięknego, historycznego parku z aleją lipową.

Wieś Wierzchowo charakteryzuje się słowiańskim pochodzeniem. Nazwa tej miejscowości została pierwszy raz wspomniana w źródłach w 1333 roku pod nazwą "Vircho". Przez cały okres swoich dziejów wieś ta była wsią typu "chłopskiego". Była (i jest ) to największa wieś w okolicy, w której to mieściła się siedziba parafii, a w późniejszych czasach również urząd pocztowy. W czasie wojen szwedzki została w znacznej części zniszczona. Przypuszcza się, że w tym czasie został zniszczony średniowieczny kościół oraz stary młyn. Okolice kościoła stanowią najstarszą część wsi. Zostały one rozbudowane w XVIII i XIX wieku w kierunku wschodnim i południowym. Wieś Wierzchowo na początku wieku XVIII posiadała młyn, trzy karczmy, kuźnie. Istniał również na terenie tej miejscowości tzw. "Hof" folwark.

Pod koniec XVIII wieku w Wierzchowie oprócz wcześniej wspomnianego folwarku gospodarowało 28 chłopów, 14 zagrodników, 19 tzw. wolnych, 9 budników, 17 osadników. We wsi znajdował się wówczas młyn, leśniczówka i karczma. Wieś liczyła 499 mieszkańców i 75 domów. Natomiast już ok. 1930 roku w Wierzchowie mieszkało 1 400 osób.

Wierzchowo jest wsią o układzie architektonicznym wielodrożnicowym o zwartej zabudowie pochodzącej z XIX i początku XX wieku. W planie wsi w części północnej zachowane są elementy układu owalnicowego, z wrzecionowatym nawsiem, w którego centralnej części usytuowany jest kościół. Przy kościele, do drugiej połowy XIX wieku, znajdował się cmentarz wiejski, który później został przeniesiony do znacznie oddalonej części południowo-wschodniej wsi.

Wieś Żabin (niem. Groß Sabin) wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Wierzchowo. Pierwsza wzmianka o Żabinie datowana jest na XIV wiek. Wieś posiada pochodzenie średniowieczne i należała do właścicieli ziemskich. Podczas II wojny światowej, w styczniowej ofensywie 1945 roku oddziały 4 Dywizji Piechoty ruszyły w pościg za Niemcami na północny zachód. Emilia Gierczak wraz z innymi żołnierzami tej dywizji wzięła udział w walki Drawsku Pomorskim.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W 1980 r. delegacja władz PRL pod przewodnictwem gen. Wojciecha Jaruzelskiego odsłoniła pomnik ku czci walczących w walkach o Wał Pomorski - pomnik znajduje się 2,5 km od miejscowości

Wieś Żabinek (niem. Klein Sabin) położona jest 3 km na południowy zachód od Wierzchowa, na zachodnim brzegu jeziora Busko. Jest to wieś ulicówka z reliktami układu owalnicowego, z wrzecionowatym nawisem, o osi wzdłużnej północ-południe. Na południowym krańcu wsi, znajduje się kolisty plac z otynkowanym kościołem z 1799 roku, który został przebudowany na początku XX wieku. Po południowej stronie kościoła, nad jeziorem, usytuowany był niewielki folwark, powstały w 1764 r., o nieczynnym dziś układzie.

Po stronie południowo zachodniej wsi, usytuowany jest w oddaleniu cmentarz, założony w 2 połowie XIX wieku/ pierwotnie cmentarz znajdował się przy kościele/. Wieś według Zechlina, powstała w okresie średniowiecza, w XIII, lub na początku XIV wieku. W piętnastym stuleciu uległa zniszczeniu i pozostawała przez pewien czas nie zamieszkała. W jej pobliżu, w ciągu XVI wieku miał powstać zamek myśliwski, należący do Książąt Pomorskich. Zamek został zniszczony w XVIII wieku, a na miejscu dawnych włości związanych z zamkiem oraz na gruntach wsi Żabin, założono domenę Państwową, która funkcjonowała do XIX wieku.

Na początku XIX wieku, wieś liczyła 228 mieszkańców i 30 domów. We wsi znajdowało się dwadzieścia gospodarstwa chłopskich, dwie wolne rodziny, jeden budnik i dziewięciu osadników. Była tu również kuźnia, wzmiankowana w 1724 roku. 2 km na zachód od Żabinka znajduje się niewielkie założenie podworskie z niewielkim dworkiem i parkiem oraz dwoma ceglanymi budynkami gospodarczymi wybudowanymi w 1927 roku. Dworek został wyremontowany po 1945 roku i pozbawiony całkowicie cech stylowych i zabytkowych.